Vijf kenmerken groots leiderschap

1. Visie en richting geven

Als leider word je constant gevraagd om antwoorden. Op problemen van vandaag en op de brandjes van deze week. Meestal dus op wat er nu speelt.
Tegelijkertijd is er iets veel belangrijkers dat jouw aandacht vraagt:

Waar ga je naartoe?

Dat is het verschil tussen een manager en een leider. Een manager lost op wat er is. Een leider weet waar het naartoe moet. En weet anderen daar zo in mee te nemen, dat ze zelf ook willen gaan. Vanuit overtuiging. Vanuit betekenis. Vanuit een gedeeld gevoel van richting.

Probeer eens uit te leggen waar jouw organisatie over vijf jaar staat. In termen van betekenis. Van wat je wil dat mensen erover zeggen. Van wat er anders is in de wereld omdat jullie er zijn geweest. Als jij dat verhaal helder hebt, draagt je team het met zich mee. Ook als jij de kamer uit bent, als het moeilijk wordt of als er keuzes gemaakt moeten worden zonder dat jij erbij bent.

Visie is een verhaal dat mensen onthouden. Dat hen beweegt. Dat richting geeft op de momenten dat het er echt toe doet.

2. Emotionele intelligentie

Je hebt een team om je heen. Mensen die elke dag voor je aan het werk zijn. Die keuzes maken. Die ergens mee zitten. Die ergens van opleven.

De vraag is hoe goed jij dat ziet.

Emotionele intelligentie klinkt groots en ingewikkeld. Gelukkig begint het met iets simpels. Met oprecht geïnteresseerd zijn in de mensen om je heen. Als mensen. Met hun eigen verhaal. Hun eigen drijfveren. Hun eigen worstelingen.

Er zit een mannetje op je schouder als leider dat je vertelt dat jouw kracht zit in de antwoorden die je geeft. In de besluiten die je neemt. In de controle die je houdt. Maar de leiders die het verschil maken hebben een ander mannetje ontdekt. Een dat zegt: jouw kracht zit in de verbinding die je maakt. In de gesprekken die je durft te voeren. In de stilte die je laat vallen nadat je gevraagd hebt hoe het écht gaat.

Voel wat er speelt. Benoem wat je ziet. Stel de vraag die anderen overslaan.
En luister dan. Echt luisteren. Dat is waar groots leiderschap begint.

3. Integriteit en authenticiteit

Je zegt dat mensen fouten mogen maken. Dat leren belangrijker is dan perfectie. Dat de deur altijd open staat. En dan maakt iemand een fout. En je reageert.

Dát is het moment van de waarheid.

Mensen kijken naar wat je doet op de momenten dat het wat kost. Als het spannend wordt of als de druk oploopt. Als de makkelijke weg rechts ligt en de eerlijke weg links.
Integriteit is iedere dag weer een keuze. In grote beslissingen en in kleine momenten. In wat je zegt als iemand de kamer uitloopt. In hoe je reageert als je ongelijk hebt. In of je hetzelfde bent als de deur dichtgaat. De mensen om je heen weten het antwoord op die vragen al. Ze zien je, elke dag. Ze voelen het verschil tussen wie je zegt dat je bent en wie je daadwerkelijk bent.

Groot leiderschap begint bij eerlijkheid en trouw aan jezelf. Bij de moed om consistent te zijn, verantwoordelijkheid te nemen en om de waarheid te zeggen; zelfs als dat vet ingewikkeld is. Elke dag opnieuw.

4. Ontwikkelen en delegeren

Er is een reden waarom je het zelf blijft doen. Meestal omdat je weet hoe het moet. Of omdat het sneller gaat. Vaak ook omdat je zeker weet dat het dan goed komt. En die reden klopt ook. Tenminste; een deel ervan.

Want stel je eens voor wat er gebeurt als je loslaat. Als je iemand de ruimte geeft om het zelf te proberen. Om zijn eigen aanpak te vinden. Om fouten te maken en daarvan te leren. Om uiteindelijk beter te worden dan jij.

Dat is het moment waarop je écht een leider bent.

Het stemmetje in je hoofd vertelt je dat jouw waarde zit in wat je zelf doet. In jouw expertise. In jouw oplossingen. In jouw aanwezigheid. En toch is de waarheid een andere. Jouw waarde als leider zit in wat er gebeurt als jij er eens een week tussenuit bent. In de beslissingen die mensen zelfstandig nemen. In de kwaliteit die ze leveren zonder dat jij meekijkt. In het vertrouwen dat jij hen gegeven hebt om te groeien.

De beste leiders bouwen mensen om zich heen die groter worden. Die zichzelf overtreffen. Die op een dag verder komen dan waar jijzelf ooit bent geweest.

Dát is het mooiste wat je als leider kunt achterlaten.

5. Veerkracht en aanpassingsvermogen

Het gaat een keer mis. Dat kan niet anders, dat hoort bij het leven.
De wereld die zich plots anders ontwikkelt. Een plan dat anders uitpakt dan gedacht. Een beslissing waar je later anders over denkt. Een situatie die je overvalt. Dat mis gaan hoort bij leiderschap.

De vraag is wat jij dan doet.

Veerkracht is het vermogen om eerlijk te zijn over wat er gebeurd is. Om te kijken wat je ervan leert. Om verantwoordelijkheid te nemen voor jouw aandeel. En dan verder te gaan. Lichter. Wijzer. Sterker.
Je team kijkt naar je op die momenten. Ze zien hoe jij omgaat met tegenslag. Ze leren van hoe jij reageert als het even anders gaat. En op basis daarvan bepalen ze of zij ook durven te proberen. Of zij ook durven te falen. Of er bij jullie ruimte is om mens te zijn. Jouw veerkracht geeft anderen toestemming om ook veerkrachtig te zijn.

Wees echt op de moeilijke momenten. Benoem wat er is. Pak op wat je kunt oppakken. En sta op.

Steeds opnieuw.